پخش زنده
امروز: -
سخنگوی ستاد ششمین سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی با اشاره به اظهارات رئیسجمهور آمریکا گفت: همان روحیه وحدت و همبستگی که در تشییع پیکر شهید حاج قاسم سلیمانی دیده شد، امروز هم مداخلهجویی بیگانگان را مطرود و بی ثمر میکند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ آقای عباسعلی کدخدایی، سخنگوی ستاد ششمین سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی با حضور در استودیو گفتگوی ویژه خبری به موضوع «مکتب سلیمانی؛ اقتدار و انسجام ملی در برابر امریکا» پرداخت و به پرسشها در این باره پاسخ داد.
متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
سؤال: پیامی که رئیس جمهور امریکا در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی منتشر کرد و یک اقدام مداخله جویانه با تحت نظامی را مطرح کرد. تحلیل شما از ابعاد امنیتی و سیاسی این اتفاق چه است؟
کدخدایی: نکتهای که اشاره کردید خیلی جدید نیست و نظامی که در امریکا از ابتدا شکل گرفته است و در طول این بیش از ۴۶ سالی که با ما سر دشمنی داشته است و هجمهها و کینه توزی هایش را از همان ابتدا آغاز کرده است، رویهای است که همیشه امریکا داشته است. متأسفانه امریکا هر روزی که میگذرد این سیاستهای کینه توزانه اش را نسبت به مردم و منافع ملی کشورها ابراز میکند. وقتی رهبر معظم انقلاب نکتهای فرمودند که سیاستهای امریکا همه همین بوده است، ولی این شخص آمده است و اینها را عیان و آشکار بیان میکند. اگر ملاحظه کنید اخیراً در بحث ونزوئلا هیچ ارتباط خاصی در این جهت نبود با برنامههای واهی این کشور را تهدید میکند، منافع ملی این کشور را مورد تهدید قرار میدهد. اصولاً ترامپ با نگاه متفاوتی از جهت آشکارسازی سیاستهای امریکا دارد خودش را مطرح میکند. نظامی که اگر در گذشته تلاش میکردند با عناوین مثل دموکراسی و حقوق و بشر مداخلات خودشان را توجیه کنند، الان آشکارا دخالت میکند و این متنی که امروز منتشر شد شاهد مثال خوبی بود که برخلاف همه اصول و قواعد حقوق بین الملل آن روحیه تجاوزگری خودش را نشان داد.
سؤال: گفته میشد خود رژیم صهیونیستی یک مقدار ملاحظه دارد که اینقدر رسمی و علنی راجع به این تجمعات اظهاراتی کند که نشان دهنده مداخلات مستقیم آنها است. الان رئیس جمهور امریکا این ملاحظات را به نظر میرسد که ندارد؟
کدخدایی: علاوه بر اینها اگر سند ملی امنیت ملی امریکا را که ۲۰۲۵ بود که اخیراً منتشر شده است نگاه کنید، روند سیاستهای بین المللی و سیاست خارجی امریکا را بر همین اساس قرار داده است. یعنی یک روحیه تجاوزکارانه که حتی تعرض به منافع دوستان خودش مثل اروپاییها را هم در این بحث دارد. تعرض به سازمانهای بین المللی دارد و به خیلی از کشورها تعرض دارد و فقط میگوید منافع ملی امریکا که معلوم نیست که این منافع ملی امریکا چه است. اگر یکی اش همین باشد که امروز آشکار کرد، یعنی دخالت آشکار در امور داخلی کشور، دخالت آشکار در منافع ملی کشور، طبیعتاً این سیاستهای توسعه طلبانه است که امریکاییها قبلاً هم داشتهاند و الان ترامپ به روشنی دارد این بحث را بیان میکند.
سؤال: اشاره کردید به بحثهای حقوقی در ارتباط با این پیامی که منتشر شده است، از منظر حقوق بین الملل این اظهارات چه جایگاهی دارد و ناقض کدامیک از حقوق بین الملل است؟
کدخدایی: یک اصل قدیمی در حقوق بین الملل و شناخته شده است، اصل عدم مداخله، که حتی سازمانهایی مثل ملل متحد را خودش را از اینکه در امور داخلی کشورها مداخله کند، منع کرده است. منشور ملل متحد سازمان ملل متحد را منع کرده است و اصولاً نظام بعد از جنگ جهانی دوم اصل بر مداخله نکردن در امور داخلی کشورها بود. تا یک زمانی این مداخلات آشکار بود، بعدها در غالب بحثهای حقوق بشر دموکراسی این دخالتها به صورت نیمه پنهان و پنهان انجام میشد و امروز هم یک کشوری مثل امریکا آمده است همه نظامهای بین الملل را زیر سؤال برده است. در این سند امنیت ملی یک تعریف جدیدی از حقوق بشر داده است و میگوید حقوق بشر آن چیزی است که من دارم بیان میکنم، یک مؤلفههایی را ذکر میکند و حقوق بشر را میگوید آن چیزی که من تعریف میکنم حقوق بشر است. اصل عدم مداخله هم که یکی از اصول تردیدناپذیر حقوق بین الملل بوده است امروزه توسط ترامپ و سیاستگذاران امریکا در همه کشورها، ببینید در بحث غزه و لبنان هم این سیاست را دنبال کرد، برای مردم غزه تعیین تکلیف میکند، به جای اینکه ما باید مردم را واگذار کنیم برای تعیین حق سرنوشت خودشان، دخالت میکند و میگوید باید این کار شود، این طرحها را باید پیاده کنید. قطعاً اقداماتی که امریکا و مشخصاً ترامپ دارد انجام میدهد هیچ کدام در حقوق بین المللی جایی ندارد و نداشته است و برخی از صاحبنظران خارجی در مقالاتی که اخیراً نوشتهاند، بعد از روی کار آمدن ترامپ و در این چند ماه اخیر، صحبتشان این است که دیگر حقوق بین الملل با رفتارهای ترامپ مفهومی ندارد و حقوق ملت دارد از بین میرود. چون ایشان نه سازمانهای بین المللی را قبول دارد و نه اصول و قواعد حقوق بین الملل را قبول دارد و عملناً همه اینها را دارد نقض میکند.
نکتهای که در این نامه است نامهای که شهید حاج قاسم برای دختر گرامیشان ارسال کردند، دارند نگرانی خودشان را درباره دختران و زنان و مردم دیگر مطرح میکنند، من این را در جاهای دیگر هم عرض کردهام، کشورها و سازمانهایی که مدعی حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه هستند، امروزه غالباً دارند نقض حقوق بشر را مرتکب میشوند. حاج قاسم مدعی این مسئله نبود، اما با عمل و رفتارش یکی از پاسداران حقوق انسانیت و حقوق بشر و حقوق دوستانه بود. زیاد شنیدهایم، در خاطرات ایشان است، بحث نجات زنان ایزدی و نجات مردم آمرلی که بسیار منطقه خطرناکی بود و حاج قاسم بدون توجه به قومیت، نژاد، مذهب برای نجات اینها وارد شد. این نشان دهنده دفاع از حقوق بشر واقعی است، دفاع از حقوق بشردوستانه است. حاج قاسم مدافع حقوق انسانیت در عمل بودند.
سؤال: این یکپارچگی که گفته میشود در پاسخ به مطلب رئیس جمهور امریکا که امروز منتشر شد، در جامعه ایرانی فارغ از جناح بندیها و گروههای سیاسی همه یک تقابلی درباره این ایجاد کردند که دخالت نکن و این مسئله به تو ربطی ندارد. یاد آن سرمایه اجتماعی افتادیم که در زمان تشییع پیکر حاج قاسم شکل گرفت، آنجا انسانهای مختلف با پوششهای متفاوت و انگیزههای سیاسی متفاوت، همه در مراسم تشییع پیکر حاج قاسم حضور پیدا کرده بودند. تحلیل شما چه است و جایگاهی که الان حاج قاسم بعد از شهادتشان همچنان در ایران دارد چه است؟
کدخدایی: به نظر من سیره حاج قاسم در جهت وحدت و همبستگی در بین مردم و بی توجهی به مسائل سیاسی بود. رهبر معظم انقلاب یک توصیفی از این ویژگی حاج قاسم دارند که ایشان وابستگی سیاسی و حزبی و جناحی نداشتند، اما انقلابی گری خط قرمز او بود و ذوب در انقلاب بودند، اینها تعابیر مقام معظم رهبری هستند. ملاحظه کنید که حاج قاسم فارغ از مسائل سیاسی فقط و فقط برای دفاع از حرم جمهوری اسلامی ایران به تعبیر خود این شهید و دفاع از حقوق مردم فارغ از جناح و گروه و مذهب و قومیت پیش قدم شدند و به خاطر همین این همبستگی در مراسم تشییع جنازه ایشان اتفاق افتاد و امروز هم ما همچنان همین وضع را شاهد هستیم. یعنی حضور همه سلایق و صاحبنظران سیاسی با یک روحیه وحدت و در مقابله با این دشمنیهایی که امریکا دارد و این دخالتهای بی جایی که ترامپ انجام میدهد، به نظر من اینها همه آموزههایی است که ما میتوانیم از سیره و رفتار افرادی مثل شهید حاج قاسم درس بگیریم و همچنان آن را ادامه بدهیم. کما اینکه در تجاوز ۱۲ روزه این وحدت و همبستگی ایجاد شد و امروز دشمنان بدانند که هرگاه نگاه کینه توزانه و دشمنانه شان را متوجه مردم ایران کنند، مردم ایران یکپارچه علیه این دشمنان قیام خواهند کرد.
سؤال: شما گفته بودید حاج قاسم سلیمانی چهرهای فراتر از یک فرمانده نظامی بود. آیا او یک چهره سیاسی بود، مراد از فراتر از فرمانده نظامی چه است و از منظر امنیت ملی برای امنیت ما چه کار کرده بود؟
کدخدایی: تعبیری را از یکی از این فرماندههای نظامی امریکایی داشتیم در منطقه در همان دوره که ایشان حاج قاسم را اینطور توصیف کرده بود که بزرگترین استراتژیست منطقه است و حتی در دنیا و کسی دیگری از این فرماندهها گفته بود آن زمانی که داعشیها در منطقه بودند، تنها کسی که میتواند منطقه را از دست داعش و تکفیریها نجات بدهد حاج قاسم است. یعنی اینها اعترافهای دشمنان ایران و دشمنان حاج قاسم بود. علی رغم همه کینه توزیهایی که داشتند ولی بزرگی و تدبیر و آن مقام و جایگاه حاج قاسم و فرماندهی ایشان در منطقه به گونهای بود که دشمن هم به این اعتراف داشت. اگر بخواهیم ویژگیهای شخصی ایشان را کنار بگذاریم، در حوزه نظامی یک فرمانده بود ولی در حوزه سیاسی هم یک استراتژیست به تمام معنا بود؛ لذا مقام معظم رهبری میفرمایند که ایشان هم مرد اخلاص بود و هم مرد میدان و عرصههای نظامی بود و این بسیار توصیف دقیقی از شخصیت حاج قاسم از زبان مقام رهبری است.
سؤال: درحالی داریم صحبت میکنیم که اعتراضهایی به لحاظ مسائل اقتصادی و معیشتی اتفاق افتاد و مردم مطالباتی را مطرح کردند. یکی از مهمترین دستاوردهای حاج قاسم سلیمانی در حوزه امنیت بود، امنیت داخلی که متأثر از امنیت خارجی است. الگویی که او ارائه میداد الان اگر بخواهد پیاده سازی شود برای مسئولان به نظر شما چه است، یعنی مسئولان در قبال این مطالباتی که مردم مطرح میکنند اگر بخواهد به او اقتدا کنند، به نظر شما الان باید چه پاسخی برای مردم داشته باشند؟
کدخدایی: من فکر میکنم الگوبرداری از سیره شهید حاج قاسم یک الگوبرداری هم میدانی بود یعنی همیشه در میدان حضور داشت و دوم خودش را دور میکرد از مسائل و اختلافات سطحی و اختلافات سیاسی و جناحی و تبعیت از رهبری میکردند. اینها شاید بگویم سه مؤلفهای بود که خود ایشان بارها تکرار میکرد که ما باید بدون توجه به تهدیدهای دشمنان توجه ما به نیازهای خودمان باشد، برای امنیت خودمان باید گام برداریم و در این جهت باید حرکت کنیم. طبیعتاً تبعیت از مقام معظم رهبری یکی از مؤلفههای وحدت و انسجام ما بوده و است و حاج قاسم همیشه بر این مسئله تأکید داشتند. بی توجهی و وابسته نبودن به خارج از کشور، حاج قاسم همیشه بر تواناییهای داخلی و تواناییهای مردم و جوانان تکیه داشتندو با این توجهی که داشت توانست هم در منطقه بدرخشد و هم در دنیا بدرخشد و دشمنان هم به این توانمندی او اعتراف داشتند. به همین خاطر امنیت را دیدیم که در ظرف چند سال در منطقه ایشان فراهم کرد، نه فقط برای ایران. فراموش نمیکنیم زمانی که ۷۰ درصد از خاک عراق دراختیار گروههای داعش و تکفیری بود، بخش عمدهای از خاک سوریه در آن زمان دراختیار گروههای داعش و تکفیری بود و خود امریکاییها واروپاییها نمیتوانستند و نمیخواستند که این مسئله فیصله پیدا کند و تنها کسی که این کار را کرد حاج قاسم بود که طبیعتاً تبعات امنیتی او از جهت حفظ امنیت هم برای کشور خود ما هم ایجاد شد و آثار این امنیت را هم شما در داخل و در داخل کشور ملاحظه کردید.
سؤال: این ویژگیهایی که اشاره کردید، به نظر شما مهمترین وظیفهای که مسئولان در این شرایط دارند چه است؟
کدخدایی: اولاً مرعوب دشمن نشوند، نکته مهمی است که حاج قاسم همیشه به آن تأکید داشتند و واقعاً باید خودشان را وقف انقلاب و مردم کنند. حاج قاسم تعبیری از جهت نظامی داشتند که من سرباز مردم هستم. من مسئول هم باید خودم را در خدمت مردم قرار بدهم و ۲۴ ساعته فعالیت کنم، اصطلاحاً برای تأمین منافع مردم. طبیعتاً مشکلاتی در کشور است، تحریم ها، دشمنی ها، گاهی اوقات سوءتدبیرها اتفاق میافتد، ولی آنچه ما مشاهده میکنیم تلاش همه مسئولان برای حل مشکلات است و مقام معظم رهبری هم بارها تأکید فرمودند و تدبیر میکنند در این مسئله و امیدواریم این مشکلات با همبستگی و همدلی بین مردم و مسئولین هرچه زودتر مرتفع شود، مهمترین مسئله الان توجه به حقوق مردم است، نیازهای معیشتی مردم است، که انشاءالله مسئولان محترم هم درتلاش هستند که این مشکلات هم مرتفع شود و دومین مسئله حاج قاسم همیشه میفرمودند که مرعوب دشمن نشوید، دشمن اگر آمده است تهدیدی میکند، اگر ترامپ مطلبی را مطرح میکند یا رژیم صهیونی مطلبی را تهدید میکند از این گونه مسائل درظرف این چهل ساله زیاد دیدیم و فراموش نمیکنیم دهه شصت، فتنه منافقین، بعدها در همین دو دهه گذشته سال ۹۸ را، ۴۰۱ اینها همه را ما خاطرمان است که با وحدت و همدلی مردم دشمن تیرش به سنگ خورد و نتوانست کاری بکند و غلطی بکند، طبیعتا الان هم در این جهت مسئولان حرکت کنند و نیازهای معیشتی مردم را تلاش کنند مرتفع شود، آن چه ما الان بگوییم تفکیک کنیم بین برخی از آشوب طلبان به عنوان ایادی استکبار درداخل کاری کنند. آن هم با پاسخهایی که مردم میدهند، شما ۸۸ خاطرتان است و روز عاشورا و اتفاقی که افتاد چه کسی مسئله را حل کرد، خود مردم آمدند در خیابانها و پاسخ دشمن را مردم درخیابانها دادند و ما همیشه متکی بودیم به این حضور مردم و اصولا جمهوری اسلامی اتکایش بر مردم و پشتیبانیهای مردم بوده است از زمان امام راحل و تا الان مقام معظم رهبری تکیه شان بر مردم است و طبیعتا حضور مردم همه مخاطرات و مشکلات را برطرف خواهد کرد.
سوال: یکی از ویژگیهای حاج قاسم سلیمانی این بود که شخصیت ایشان ظرفیت ایجاد سرمایه اجتماعی داشت. چه زمانی که درجبهه جنگ بودند یعنی از ملل و اقوام مختلف و احزاب مختلف همه را زیر یک پرچم جمع کند، چه رفتن او این سرمایه اجتماعی در کشور ایجاد کرد، رمزاین ظرفیت چه بود؟
کدخدایی: با این خاطرات که بعضا منتشر شده است و خیلیها هم هنوز منتشر نشده است، حاج قاسم یک مرد خودساختهای بود و کاملا مقام معظم رهبری این اخلاصشان را تاکید میکنند، انسان مخلصی بود مخلص لالله بود و هیچ گونه تعلقی به این مباحث دنیوی نداشت، بارها شنیدید در خاطرات برخی از همرزمان ایشان است که با عالیترین مقامات کشوروقتی ملاقات میکردند، گاهی اوقات ایشان را نمیشناختند، با زیردستان به نوعی رفتار میکردند که هیچ تفاوتی بین ایشان و فرماندهی ایشان نبود، یک مطلبی ازایشان میخواندم در این سالهای آخر که نشان ذوالفقار را خواستند به ایشان اعطا کنند، ایشان پرهیزمی کرد و بعد ازاین که حس کرد که رهبری معظم انقلاب این نظر را دارند اجازه گرفت که این را تا زمانی که زنده است به لباسش آویزان نکند، این یعنی خودساختگی حاج قاسم اول خودساخته بود و بعد توانست که مردم را به خودش جذب بکند، به حرکتها ورفتارهای صحیحی که داشت و طبیعتا وقتی که برای خدا آدم کار میکند، مردم آن را همراهی میکنند و به همین خاطر بود که شما میبینید که بعد از شهادت ایشان اقوام مختلف، گروههای مختلف از جناحهای مختلف همه متاثر شدند و از شهادت این بزرگمرد ناراحت هستند، این روحیههای شخصی ایشان و مهربانیهایی که داشت مخصوصا با خانواده شهداء و ایثارگران، زیاد ازاین خاطرات شنیدید که سر میزد به خانواده شهدا و ایثارگران، حتی کسی نیازی داشت و او میتوانست آن نیاز را برطرف کند، در رفتارشخصی اش بود، ضمن این که یک فرمانده عالی نظامی بود و هم فرمانده نظامی بود و هم فرمانده دیپلماسی بود، آخرین ماموریتی که منجر به شهادت ایشان بود یک ماموریت کاملا سیاسی بود به دعوت دولت عراق بود که رژیم متجاوز آمریکا مرتکب این جنایت شد، در همه این حوزهها ایشان انسان تلاش گری بود و با این اخلاصی که داشت و خودساختگی که داشت توانست همه مردم را از همه قشرها به خودش جذب کند و امروز ما میتوانیم از مکتب حاج قاسم سخن بگوییم، یعنی سیره و رفتار ایشان منجر شده است به مکتبی که میتوانیم یک آموزههایی از آن داشته باشیم برای آیندگان و برای جوانانمان.
سوال: خیلیها معتقدند امنیتی که امروز جمهوری اسلامی ایران ازآن برخوردار است به نوعی مرهون یک تئوری تحت عنوان امنیت سازی فرامرزی است، آیا میشود گفت راهبرد حاج قاسم سلیمانی در منطقه نوعی پیشگیری از ناامنی در داخل کشور بود؟
کدخدایی: دو نگاه یا دو روش را همزمان ایشان داشت. اول این که واقعا ذر سخنرانیهای ایشان است که هیچ گاه ایشان این طور نبود که فقط منافع ایران را ببیند، بلکه فراتر ازاین نگاه میکرد. ایشان در قضایای عراق میفرمایند که برای ما فرقی نمیکند، مردم عراق یا مردم ایران، این نگاه بسیار نگاه بلندی است و باز نکته بعدی که اشاره میکند، میگوید اگر آمریکاییها در عراق آمدند برای نفت عراق، ما برای نفت عراق نیستیم، ما برای مردم عراق هستیم، ما الان خود ایشان مطرح میکنند که در منطقه مدافع چه کسانی هستند، بسیاری اهل سنت هستند، ما شیعه هستیم ولی باز ایشان میگوید برای ما فرقی نمیکند، ما شیعه و سنی نداریم به این مفهوم، اهل تسنن و شیعه نداریم، این نگاه خودش یک نگاه راهبردی بود که ازعمق قلب ایشان برمی خواست که فرقی نداشت بین منافع ایران وسوریه و عراق، ولی در کنار یک چنین نگاهی آن امنیت فرامرزی هم خودش حاصل میشد، وقتی که شما نگاهتان این بود که عراق از دست داعش نجات بدهید، با همان نگاه انسانی طبیعتا آن یک امنیتی را برای ایران ایجاد میکرد، اگر در سوریه میجنگیدید، مردم سوریه را نجات میدادید از دست تروریستها، امنیتی هم برای جمهوری اسلامی ایران تامین میشد، این نگاه، یک نگاه واقعی و یک نگاه مقطعی نبود، یک نگاه زودگذر نبود که ما برویم در خارج از مرزها که فقط امنیت خودمان تامین بشود، نه امنیت عراق، امنیت سوریه، امنیت لبنان هم تامین میشد و در کنارش امنیت مردم ما و جمهوری اسلامی ایران هم تامین میشد.
سوال: ترور ایشان ازمنظر حقوق بین الملل قابل بحث است و چرا همچنان مهم است که پیگیری شود این ماجرا از این منظر؟
کدخدایی: اصطلاح بین المللی آن این است که یک عمل متخلفانهای است و آمریکا خیلی این جنایت خودش را برعهده گرفت، ترامپ اعلام کردکه من دستور دادم، ازجهت انتساب هیچ تردیدی نیست، اما سوال این است که آیا شما میتوانید مقامات عالی کشور را مورد هدف قرار بدهید، آن هم مثلا در جریان یک سفر سیاسی، قطعا این امر، یک امر متخلفانه است و محکوم است براساس اصول و قواعد حقوق بین الملل، لیکن در حوزه بین المللی ما امکان رسیدگی سریع و آن طور که باید و شاید نداریم، محاکم و مراجع قضایی محدود هستند، روشها بسیار طولانی و کند است، اما اقداماتی انجام شده است، یک کنوانسیونی که برای سال ۱۹۷۳ است که هم ما عضو هستیم و هم آمریکا و به استناد آن کنوانسیون که همه دولتها مکلف هستند که امنیت مقامات سیاسی و بین المللی را تامین کنند، آمریکا قطعا متخلف است براساس این، اقداماتی صورت گرفته است، وزارت امور خارجه و دستگاههای ذی ربط اقدامات اولیه خودشان در حوزه بین المللی انجام دادند و در حال رسیدگی است و ضمن این که ما ازطریق مراجع داخلی خودمان هم این امکان رسیدگی را داریم که در دو مقطع حقوقی و کیفری پرونده در حال رسیدگی است، ازجهت حقوقی پرونده به نتیجه رسیده است و از نظر کیفری در حوزه قضائیه در دادسرای تهران پرونده دارد رسیدگی میشود.
سوال: اثرش چه خواهد بود؟
کدخدایی: در حوزه بین المللی ما فراتر ازاین احکام قضائی یک توجه افکار عمومی را نیاز داریم، که دولت یا کشور یا مقامات یک کشور اگر عمل متخلفانهای انجام دادند محکوم شوند، این محکومیت بسیار مهم است از جهت افکار عمومی، طبیعتا شما الان خیلی از آرای آی سی جی دیوان بین المللی کیفری نگاه کنید هیچ وقت اجرا نشده است، ضمانت اجرایی ندارد که انتظار داشته باشیم یک ضمانت اجرای مشخص و معینی داشته باشد ولی محکومیت در این مراجع بین المللی خودش دستاورد بزرگی است که امیدواریم در این مراحل هم بتوانیم به نتیجه برسیم.
سوال: پس از سالها نام حاج قاسم در معادلات سیاسی و منطقه در دنیا و منطقه همچنان مورد توجه است، به نظر شما چرا همچنان اثرگذارست و به نام او هنوز واکنش نشان میدهند؟
کدخدایی: من فکر میکنم تا دنیا برپاست نام حاج قاسم میدرخشد، حضرت امام (ره) در شهادت مرحوم شهید بهشتی رضوان الله تعالی علیه فرمودند دشمن در چه فکری است که مثلا شهید بهشتی را از ما گرفته است، ایران پر از شهید بهشتی هاست، من فکر میکنم که شهادت حاج قاسم راه ایشان را روشن کرد، آشکار کرد، برای کسانی که احتمالا نمیدانستند و ایشان را ماندگار کرد در حوزه سیاسی و دیپلماسی و در حوزه نظامی در منطقه و در جهان، مقامات خود آمریکا، مقامات نظامی آنها قالبا اعتراف میکردند به این توانمندیهای حاج قاسم در امور نظامی، در امور رفتار شخصی ایشان شما خاطرات زیادی را میبینید، به عنوان یک انسان خودساخته به این خاطر ما امروز اشاره میکنیم به مکتب حاج قاسم، یعنی روشی که میتواند در آینده زاینده باشد و میتواند در بحرانها کشور را نجات بدهد و میتواند درسی باشد حتی برای مناطق دیگر.
سوال: یکی از وجوه شخصیتی ایشان جدای از فرماندهی و تسلطشان در مباحث سیاسی، در جنگ و در معادلات منطقهای، حضور ایشان در بحرانهای اجتماعی مثل سیل، زلزله درکنار مردم بود در نگاه او بین قدرت و خدمت چه نسبتی برقرار بود؟
کدخدایی: نکته بسیار دقیقی اشاره کردید، این روزها یک مستندی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش کرد، مستند سرباز ۶۳ ساله، این را در دانشگاه مطرح کردم، این مستند وقتی یک نوجوان از زمانی که خودش را میشناسد، خودش را وقف مردم میکند و میآید میرسد به انقلاب، میآید در داخل جمهوری اسلامی ایران میآید به عنوان یک سرباز وارد نیروهای مسلح میشود و از همان زمان تا زمان شهادت، همچنان در عرصههای نظامی و خدمت رسانی است، شما هیچ وقت حاج قاسم را آسوده نمیبینید از جهت این که در جایی بخواهد راحت باشد، جنگ تحمیلی هشت ساله در تمام طول هشت سال در جبهه وفرمانده جبهه، بعد از آن در بحرانهای سیاسی و امنیتی، در شرق کشور، در غرب کشور، وقتی هم ملاحظه میکنید که بحرانهای طبیعی است، سیل و زلزله و اینها باز نقش حاج قاسم، حضور حاج قاسم، این مستند سرباز ۶۳ ساله نشان دهنده این است که زندگی ایشان تماما وقف مردم بود و خدمت رسانی به مردم بود، فرقی نمیکرد در جنگ تحمیلی باشد، در سیل باشد، در زلزله باشد یا نه در کمک رسانی به یک بیمار یا یک مجروح جنگی یا یک فرد عادی، این ویژگیهایی بود که حاج قاسم داشت و به نظر من.
سوال: در مورد چنین شخصیتی صحبت میکنید میگوید من حوزه ماموریتی من فرامرزی است و داخل به من دخلی ندارد؟
کدخدایی: اشاره کردم، قصدم خدای نکرده تعریض به بقیه نیست، ولی این نکته عرض کردم که ایشان هیچ وقت لباس سربازی و خدمت را از خودش دور نکرد، نه در حوزه سیاسی به مفهوم سیاسی در حوزههای سیاسی بخواهد نقش آفرینی کند، بیاید در حوزههای اقتصادی و اینها، همان اصطلاحی که خود ایشان وصیت کرد که مرقد مبارکشان درج شود، سرباز، این سربازی را حفظ کرد و این ۶۳ سالگی همیشه سرباز بود، چه در جبهه، چه در بحرانهای طبیعی، همین شخصیت او را برجسته کرد و بلندی از آن یافت کو پست شد، حاج قاسم سلیمانی چنین منشی به خرج داد و این الگوی معاصر ماست و راجع به شخصیتی که ۵۰-۶۰ سال پیش زیست میکرده است صحبت نمیکنیم و راجع به کسی صحبت میکنیم که در کنار ما بود و در دوره معاصر ما زندگی میکرد. گاهی داستانی از یک قهرمانی و پهلوانی میکنید ولی الان شما حفظ و لمس میکنید و با او زندگی میکنید و همه آن ویژگیهایی که اساطیری است که اینها را همه لمس و به عینه مشاهده میکنید.
سوال: میراث علمی و فکری او برای منطقه ما که الان دچار درگیریها و ناامنی هاست، فکر میکنید چه است و برای این مسئله چه الگویی همچنان مکتب حاج قاسم میتواند ارائه کند؟
کدخدایی: ایشان خیلی به بحث مقاومت و جهاد تاکید داشتند و خیلی نگران اقتدار کشور بودند و در همان وصیت نامه شان هم اشاره میکنند به حفظ حرم جمهوری اسلامی ایران، طبیعتا به نظر من آیندگان در غرب آسیا و در منطقه و شاید فراتر از آن این آثار حاج قاسم را ملاحظه خواهند کرد و مشاهده و هم به نظر میآید که غرب آسیا این طور نخواهد ماند، درسهایی که از حاج قاسم گرفته شده است، آموزههای رفتاری و سیره ایشان اثر خودش را خواهد گذاشت و ما تحولات زیادی را شاهد خواهیم بود در این جهت، آن طور که خود ایشان تاکید میکردند ما باید اقتدار جمهوری اسلامی ایران را حفظ کنیم و حفظ این اقتدار به حفظ اسلام است، به تبعیت از رهبری است، به مرعوب نشدن از دشمن است و به وابسته نبودن، اگر این معیارها را داشته باشیم مکتب حاج قاسم همچنان در جریان خواهد بود و آینده روشن را هم رقم خواهد زد.
سوال: خیلی این نگرانی را دارند که مبادا با استفادههای شعاری از نام حاج قاسم سلیمانی مبادا که پیام واقعی او تضعیف شود و ضایع شود.برای حفظ این ظرفیت به نظر شما چکار باید کرد که درگیر این مسائل شعاری هم نشده باشیم؟
کدخدایی: بنیاد شهید حاج قاسم سلیمانی اقدامات خوبی انجام داده است در کنار این بزرگداشتهایی که سالیانه دارند و در طول سال هم کارهای خوبی را دارند انجام میدهند، هم مطالعات سیاسی و رفتاری و بین المللی درباره سیره حاج قاسم است و هم مطالعات داخلی در حوزه اقداماتی که این شهید بزرگوار داشتند، به نظر من اگر اینها ما بتوانیم اینها را دسته بندی کنیم، در چارچوبهای علمی و آکادمیک برای پژوهشگران و دانشجویان آنها را ارائه کنیم، اینها میتواند ادامه دهنده آن راه و روشی باشد که حاج قاسم به عنوان یک انسان خودساخته ایجاد کرد و در مکتب اسلام و در مکتب حضرت امام و مقام معظم رهبری بزرگ شد و منطقه و بلکه جهان را تغییر داد.
سوال: به عنوان حسن ختام این گفتوگو اگر شما حاج قاسم سلیمانی فارغ از تعاریف احساسی در یک بیان تحلیلی و ماندگار برای نسل امروز بخواهید معرفی کنید.آن چند جمله شما چه خواهد بود؟
کدخدایی: اجازه بدهید برگردیم به این شعاری که امسال انتخاب شد برای ایشان، با حال و هوایی که داشتیم بعد ازآن جنگ ۱۲ روزه تجاوز رژیم صهیونی و رژیم آمریکا و آن همبستگی و همدلی که ایجاد شد و حمایتی که مردم از جمهوری اسلامی ایران و از کیان جمهوری اسلامی ایران داشتند، مخصوصا این روزها که مصادف است با سیزده رجب و میلاد حضرت علی (ع) واژه ایرانمرد برای ایشان یک واژه درخور و در شان ایشان است، ایشان فارغ از این مباحث سیاسی، منطقهای، قومی و نژادی به فکر جمهوری اسلامی ایران بود، حتی فراتر از جمهوری اسلامی ایران که ما در قالب سیاستهای امسال واژه ایرانمرد برای ایشان انتخاب کردیم که واژه شایستهای برای ایشان بود که میتوانستیم توصیف کنیم.