شرح آنچه بر استاد دانشگاه شریف در آمریکا گذشت

به گزارش خبرنگار حوزه آموزش عالی ودانشگاه گروه علمی فرهنگی و هنری خبرگزاری صدا و سیما؛ آقای دکتر سیروس عسگری، استاد دانشگاه شریف در این گفت و گوی زنده که از سوی معاونت فرهنگی اجتماعی و با همکاری انجمن علمی دانشکده مهندسی و علم مواد برگزار شد گفت: من ۳ فرزند دارم که ۲ نفر از آن‌ها در آمریکا زندگی می‌کنند و دختر دومم متولد آمریکاست؛ هر سال با همسرم با روادید گردشگری به آمریکا مسافرت می‌کردیم. آخرین سفر من به آمریکا ویژگی خاصی داشت؛ زیرا دختر من چند ماه قبل در آمریکا ازدواج کرد و قرار شد یک جشنی هم با رسم و رسوم ایرانی بگیریم؛ به همین دلیل قرار بر این شد من و همسرم سفر کوتاهی به آمریکا داشته باشیم و هماهنگی‌های لازم را در این خصوص انجام بدهیم.
استاد دانشگاه صنعتی شریف درباره روزی که در فرودگاه توسط مأموران اف بی آی دستگیر شد توضیح داد و افزود: بعد از پروازی در حدود ۲۰ ساعت به فرودگاه رسیدیم؛ به محض ورود به سالن ۲ مأمور از ما خواستند گذرنامه‌ها را تحویلشان بدهیم. ما را به اتاق کوچکی هدایت کردند که آنجا ۴ نفر از مأموران اف بی آی منتظر ما بودند.
وی ادامه داد: مأمور ارشد آن گروه به من گفت که «آقای دکتر عسگری، شما بازداشت هستید». از او پرسیدم چه خبر است؟ که در پاسخ گفت «شما ۲ انتخاب داری؛ نخست اینکه به زندانی در نیویورک تحویل داده شوی و ۲ هفته بعد به زندان دیگری در اوهایو منتقل شوی. همینجا برداشت من این بود که موضوع برمی گردد به همکاری کوتاهی که با دانشگاهی در اوهایو داشتم. دومین انتخابی که عنوان کردند این بود که به هتلی برویم و ضمن اقامت آن شب در آنجا، اتهام نامه ام را به من نشان دهند که من اعلام کردم که به هتل می آیم.
وی ادامه داد: به هتل که رسیدیم پس از کمی استراحت، اتهام نامه را آوردند و من آن را خواندم. خیالم راحت شد از این بابت که همه آن چیزی که نوشته شده بود اشتباه بود و فکر کردم شاید سوء تفاهم باشد. اما بعدها فهمیدم تنها یک داستان سازی بوده است. البته من تنها کسی نبودم که این اتفاق برای او رخ می‌داد، آقای دکتر سلیمانی از این جمله است که همه دوستان در جریان ماجرای ایشان هم هستند. همه اینها به دلیل جریان تندرویی است که در بعضی قسمت‌های آمریکا حاکم است.
آقای عسگری ادامه داد: به مأمور اف بی آی گفتم این داستان تخیلی را چه کسی نوشته است؟ گفت ما به اندازه کافی شواهد و اسناد داریم و هیچ وقت هم در چنین مواردی بازنده یک دادگاه نبوده ایم. من در پاسخ گفتم « پس برای نخستین بار خواهید باخت». فردای آن روز من به زندانی در اوهایو منتقل شدم. روز بعد نخستین بار وکیلم را دیدم. ایشان گفت امروز اتهام نامه را دادستان خواهد خواند.
وی در پاسخ به این سؤال که دستگیری توسط اف بی آی چگونه است و چطور به فردی مظنون می‌شوند؟ گفت: اگر اف بی آی یک موردی به چشمش بیاید، آن را بررسی می‌کند و بر مبنای اطلاعاتی که دارد تصمیم خواهند گرفت که آیا لازم است وارد بخش خصوصی طرف بشوند یا نه؟ به طور مثال ورود به ماشین، خانه یا ایمیل. البته اگر بخواهند سرچ کنند، نیازمند مجوز از قاضی بدوی هستند و بدون این مجوز، کارشان غیرقانونی است. از این رو برای دریافت مجوز، باید دلیل اولیه ای ارائه شود.
استاد دانشگاه صنعتی شریف ادامه داد: پس از ارائه مجوز از سوی قاضی، پرونده قابلیت پیگرد به خود می‌گیرد و دادستان اتهام نامه را تصویب می‌کند و بر مبنای آن؛ می‌توانند فرد را دستگیر کنند. جالب اما این است که اتهام‌نامه من، یکسال قبل به صورت محرمانه فایل شده بود.
آقای عسگری با اشاره به سفر خود در سال ۲۰۱۳ به ایالت اوهایو گفت: در آن سال با روادید گردشگری برای کار تحقیقاتی مستقل با یکی از استادان دانشگاه اوهایو به آنجا رفتم. ۶ روز پس از ورودم، پیشنهاد کار به من داده شد و اعلام کردم کار را با این شرط می‌پذیرم که روادید من از گردشگری به روادید اچ وان تبدیل شود. با این وجود تا انجام مراحل تغییر روادید، دریک بازه زمانی به صورت داوطلب و بدون دریافت حقوق کار می‌کردم و در این فاصله به ایمیل شخصی من وارد شده بودند که بعدها در دادگاه محرز شد که این اقدامشان غیر قانونی بوده است.
وی افزود: مأموران اف بی آی در سال ۲۰۱۵ مجوز دوم را گرفته و وارد ایمیل من شدند. پس از آن من را به سرقت اسرار تجاری متهم کردند که البته بعدها در دادگاه مشخص شد که اسرار تجاری نبوده، بلکه فقط یک داستان سازی بوده است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه برای من ۱۳ مورد جرم تعریف کرده بودند، گفت: مأموران اف بی آی با مسؤولان دانشگاه صحبت کردند و با ایجاد نگرانی در آنها، جلوی روادید اچ وان من را گرفتند. در حالی که وقتی به ایران برگشتم به آن استاد و دوستی که در دانشگاه اوهایو بود گفتم که همچنان علاقه مند هستم آن طرح مشترک را در ایران و در دانشگاه شریف ادامه دهم که گفتند مشکلی نیست.
آقای دکتر عسگری درباره رفتار مأموران اف بی آی گفت: رفتارشان به گونه‌ای است که در ظاهر برخورد خشونت آمیز نمی‌بینی، اما بالاخره فشار زیادی وارد می‌کنند. رفتار سیستم قضائی آمریکا فشار آوردن بر روی متهم است تا او کم بیاورد و به قول معروف «ببرد»؛ روشی که غیر منصفانه است.
وی درباره روز دادگاه نیز توضیح داد و گفت: ۲ روز بعد از دستگیری من، جلسه اول دادگاه تشکیل شد و به‌دلیل گران بودن وکیل خصوصی، وکیل تسخیری گرفتیم. در دادگاه، دادستان اعلام جرم و تقاضای ۲۵ سال زندان برای من کرد. وکلای من می‌گفتند اینها حداکثر زمان را می‌گویند تا قاضی را مجاب کنند که شما در زندان بمانی. سیستم در آنجا اینگونه است که آنقدر فشار می‌آورند تا بخشی از محکومیت زندان را قبول کنید.
این دانشمند ایرانی در حوزهٔ مواد و متالورژی گفت: تمام مدارکی که دادستان جمع آوری کرده و بر مبنای آن فردی را متهم کرده باید به وکلای متهم منتقل شود؛ قاضی در این شرایط یا فرد را در زندان نگه می‌دارد یا با وثیقه آزاد می‌کند. قاضی ۳ ماه من را در زندان نگه داشت و بعد از ۳ ماه اجازه داد تا با وثیقه آزاد شوم. دادستان برای ارسال مدارک کوتاهی کرده بود زیرا زمان انتقال مدارک از سوی دادستان، ۱ تا ۲ ماه است اما برای من تا سه ماه هم نیامد. قاضی گفت کوتاهی از دادستان است و اجازه داد. البته در نهایت دادستان بعد از ۷ ماه مجموعه مدارک را انتقال داد. از اینجا حمله خودمان را شروع کردیم.
آقای عسگری درباره روزهایی که زندان بود، گفت: شوک ورود به زندان شوک بسیار بزرگی است؛ عملاً با دنیای خارج ارتباط چندانی نداری. وارد یک محیط پرتنش می‌شوی و با قوانین نانوشته ای مواجه می‌شوی. طراحی زندان به گونه‌ای نیست که قاتل را با افراد دیگر در یک جا نگهدارند و زندانیان طبقه بندی می‌شود. اما در نهایت با توجه به شلوغ بودن، افراد خشن اطرافت مشاهده می‌شود. واقعاً شرایط سختی بود ولی من روحیه‌ای دارم که با افراد سریع ارتباط می‌گیرم. بعد از گذشت زمان در زندان به شخصی تبدیل شده بودم که مرجع زندانیان بود. تدریس می‌کردم و ۱۲ جلسه فیزیک کاربردی برای زندانیان تدریس کردم و برایشان جالب بود.
وی افزود: من یک سری قوانینی در زندان جا انداختم. به طور مثال با توجه به محدودیت زمانی برای خرید غذا، مراقب بودیم کسی گرسنه نماند و یک‌جعبه ای برای زندانیان تازه وارد در نظر گرفته بودیم. سعی می‌کردم تفاوتی بین سیاه و سفید نباشد. وقتی محافظ‌ها وارد زندان می‌شوند می‌گفتند چقدر اینجا همه می‌خندند و خوشحال هستند.
وی در پاسخ به این سؤال که همسرتان در این مدت چه می‌کرد؟ گفت: آن سه ماهی که زندان بودم، همسرم پیش دختر و پسرم بود.بعد از این سه ماه بلافاصله توسط اداره مهاجرت آمریکا دستگیر و ۱۰ روز زندانی شدم. به این دلیل که اف بی آی در زمان دستگیری گذرنامه همسرم را مهر زد اما برای من را نزد. پس از آزادی مجدد در یک آپارتمان من و همسرم ۲ تا ۳ هفته در حصر خانگی بودیم. همسرم اواخر شهریور به ایران بازگشت اما وقتی خواست به آمریکا بازگردد روادید ندادند.
استاد دانشگاه شریف در پاسخ به این سؤال که در مجموع چند ماه زندان بودید؟ گفت: حدود ۹ ماه زندان بودم و در مجموع به ۶ زندان آمریکا رفتم.
وی درباره زندان‌های آمریکا گفت: بهترین تعبیر را اوباما از آمریکا داشت که گفت آمریکا ۵ درصد جمعیت دنیا و ۲۵ درصد جمعیت زندانیان را دارد. ‌نرخ زندانی شدن در آمریکا بسیار بالاست. دانش آموزان دبیرستان حتی در زندان‌ها هستند. قوانین بسیار سخت گیرانه و بی فایده است. زندان در آمریکا بسیار صنعت بزرگی است.
آقای عسگری ادامه داد: پس از آزادی از اداره مهاجرت من همچنان تحت کنترل بودم و اجازه جا به جایی نداشتم اما کم کم محدوده حرکتی من را باز کردند. به عنوان مثال در این دو سال و نیم از ساعت ۱۰ شب تا ۷ صبح باید در منزل می‌ماندم و محدودیت‌های حرکتی دیگری هم داشتم. وی درباره پیشنهادهای دادستان به او گفت : ۴ بار پیشنهاد دادند؛ یکبار یک ماه و نیم بعد از زندانی شدن بود که گفتند دو اتهام را بپذیر و من گفتم نمی‌پذیرم. وکلا به من می‌گفتند یک قانون در سیستم قضائی فدرال وجود دارد اگر قصد جرم داشته باشی، همان نیت کافی است تا مجرم شوی.
آقای عسگری در پاسخ به این سؤال که قرار بود دادگاه چه‌زمانی برگزار شود؟ گفت: در ابتدا به قاضی اعلام کردیم که به نظر ما مأمور آف بی آی قاضی بدوی را گمراه کرده است و در ادامه در یک جلسه اثبات کردیم مأمور اف بی آی دروغ گفته بود. شاید خیلی بی سابقه باشد یک قاضی فدرال یک مأمور اف بی آی به نفع ایرانی را محکوم کند. استدلال این مأمور برای ورود به ایمیل این بود که آقای دکتر عسگری استاد دانشگاه شریف است و حقوقش را از دولت ایران می‌گیرد و به ایران اتصال دارد، دانشگاه شریف تحقیقاتی در زمینه نظامی دریایی انجام داده است و من هم در زمین‌های مشابه طرح هایی داشته ام. این مأمور این استدلال را داشت که من یک سری ایمیل‌هایی رد و بدل کرده ام و احتمالاً اطلاعات جا به جا می‌شود و به یک ایمیل استناد کرده بود.
استاد دانشگاه شریف ادامه داد: اف بی آی هر وقت اراده کند عناوین ایمیل را می‌تواند ببینید و برای ورود به محتوا باید مجوز بگیرد. این مأمور براساس این عناوین داستان سازی کرده بود و به قاضی بدوی فروخته بود. مقاله‌ای که مأمور اف بی آی ارائه داده بود، در واقع یک مقاله ریاضی صرفاً دانشجویی برای دوربین‌های تصویربرداری بدون سرنشین در کیش بود و وقتی به قاضی توضیح دادیم قاضی متقاعد شد.
آقای دکتر عسگری استاد دانشگاه و دانشمند ایرانی در حوزهٔ مواد و متالورژی و استاد دانشگاه صنعتی شریف است او در سال ۲۰۱۶ در آمریکا متهم به سرقت اطلاعات محرمانه تجاری شد. عسگری سرانجام در ۱۴ خرداد ۱۳۹۹ به ایران برگشت.