باغی بر پایه دانش

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز گلستان؛ از فناوری های بالا سطح یا "High Tech" به عنوان انقلاب چهارم در تولید یاد می شود.

در انقلاب اول، از آب و بخار برای مکانیزه کردن تولیدات استفاده می شد، انقلاب دوم از الکتریسیته در جهت تولید انبوه بهره برد و انقلاب سوم از الکترونیک و فنآوری اطلاعات به منظور تولید خودکار استفاده کرد.

مولفه های انقلاب چهارم صنعتی

دلایل و شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد، تحولات امروزی، دیگر مشمول انقلاب سوم نیست.

تحولات جدید از لحاظ سرعت، مقیاس و پیچیدگی به هیچ تجربه بشری شبیه نیست و هیچ گونه سابقه تاریخی ندارد. ضمن اینکه تقریباً همه صنایع را در بر می گیرد.

دسترسی به دانش نامحدود و حجم گسترده‌ای از اطلاعات، پیشرفت های عملی در حوزه های مختلف از تجهیزات خودکار تا نانوتکنولوژی و بیوتکنولوژی و همجوشی فنآوری های مختلف که مرزهای زیستی، دیجیتالی و فیزیکی را در می‌نوردد، نمونه هایی از این تحولات است.

وسعت و عمق این تغییرات، نشانگر انقلابی بنیادین در کل نظام های تولید، مدیریت، کنترل، کار و ارتباطات است.

الوین تافلر، نویسنده و آینده‌ پژوه آمریکایی در کتاب "جابجایی قدرت" می گوید: استفاده از دانش "های – تک" معادلات را به گونه ای بر هم زده است که دیگر جمعیت و ثروت عامل اصلی قدرت و رقابت نیست.

"های – تک" با چهار ویژگی وارد دنیای تولید شده است: نخست تکنولوژی محوری، دوم دانش گرایی، سوم نوآوری و چهارم تولید ارزش افزوده بالا در محصول نهایی.

پیش نیازی برای "های – تک"

در رقابت بازار، تولید کیفی و متناسب با نیاز، سلیقه و درآمد مردم، برنده شدن و جلوگیری از ورشکستگی را سبب می شود که با تحقیق به وجود می آید و به "آر- اند - دی" مشهور است.

تحقیق و توسعه (Research and development) که به اختصار R&D نامیده می شود، دانشی مبتنی بر تحقیق و پیش نیازی برای استفاده از "های – تک" است که در نهایت به کارآمدی و توسعه منجر می شود.

آقای قره سفلو باغداری اهل مینودشت گلستان است که می گوید: چهار سال پیش، نهال هایی از نوع بذری(سنتی) در باغ خود کاشت و وقتی پارسال به بار نشستتند، دید که میوه آنها، آن نیست که او می خواست.

اما آقای سلیمی یکی دیگر از باغداران مینودشتی که بر پایه دانش باغی مدرن ایجاد کرده است. او می گوید: در باغ خود از نهال هایی استفاده کرده که پایه رویشی دارد و نه بذری.

به گفته اقای سلیمی: نهال هایش هر سال بار می دهند، مقابل بیماری ها خیلی مقاوم هستند، اندازه میوه های آنها متوسط و بازار پسند است و سود دهی باغش در مقایسه با باغ های سنتی خیلی بیشتر است.

مزایای باغداری بر پایه دانش

کارشناس ارشد باغبانی جهادکشاورزی مینودشت گفت: نهال های بذری از رویش نهال بر روی گیاه و نهال های رویشی از روش های کشت بافت، خوابانیدن و یا قلمه زدن تولید می شوند.

عیسی کرامتلو افزود: نهال های بذری، رشد زیادی دارند و در داخل باغ یکنواختی خیلی خوبی ندارند و در نتیجه، سم پاشی و مدیریت باغ خیلی سخت می شود.

وی ادامه داد: اما در باغی با نهال ها یا پایه های رویشی، چون پایه همه نهال ها به لحاظ ژنتیکی یکسان است، درختان کاملا یک دست با رشدی متعادل و ارتفاعی حدود یک و نیم تا دو متر می شوند و در نتیجه، مدیریت باغ خیلی راحت تر است.

این کارشناس ارشد باغبانی خاطرنشان کرد: در باغ های سنتی 400 نهال و در باغ های مدرن، بیش از یکهزار نهال در هر هکتار می توان کاشت.

آقای کرامتلو اضافه کرد: در حالیکه درختان باغ های سنتی از سال سوم تازه شروع به باردهی می کنند، سه سالی از باردهی درختان در باغ مدرن گذشته است و این درختان در سال سوم دست کم 15 کیلوگرم بار می دهند.

وی، افزایش پنج برابری درآمد را از مزایای دیگر باغداری مدرن برشمرد.

تسهیلات برای متقاضیان باغداری مدرن

وسعت باغ ها در استان گلستان 32 هزار هکتار است که سالانه 230 هزار تن محصول می دهند.

مدیر باغبانی جهادکشاورزی گلستان گفت: در نظر داریم که حدود 10 درصد از باغ ها در استان گلستان به روش مدرن ایجاد و مدیریت شوند.

مهدی لطفی زاده  افزود: برای این کار حدود 40 میلیارد ریال تسهیلات در اختیار متقاضیان قرار می دهیم.

معاون مدیر باغبانی جهادکشاورزی گلستان نیز گفت: باغداران برای تهیه نهال های رویشی می توانند به نهالستان های مجاز زیر نظر جهادکشاورزی مراجعه کنند.

محمد باقری افزود: لیست این نهالستان ها در سراسر گلستان که از سوی کمیته فنی نهال استان مستمر نظارت می شوند در همه مراکز جهادکشاورزی موجود است.   

ضرورت تغییر نگاه ها و عزمی مصمم تر

آنچه مسلم است آنست که "های – تک" و پیش نیازش "آر اند دی" نه فقط یک دریچه، بلکه دروازه ای به سوی کیفیت، رقابت، درآمد، رونق و توسعه تولید است.

در حالی که دنیا حتی از این مرحله هم عبور کرده، در ایران و به دنبال آن استان گلستان تا اکنون استقبال چندانی از آن نشده است.

به نظر می رسد چاره کار، تغییر نگاه ها از سنتی و هدایت تولیدات به سمت دانش و تحقیق و استفاده از نسل چهارم تکنولوژی با دانش بومی است که عزم مصمم مسئولان و تولیدکنندگان و تمهید مشوق های بیشتری را می طلبد.